آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

513

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

دوره اردشير و تيسفون هم يهود بسيار بودند . يك مدرسه عالى يهود از قرن سوم در اين شهر وجود داشت ، و « رش گالوتا » « 1 » ( رأس الجالوت ) ، رئيس جامعه كليميان بابل ، در شهر ماحوزا اقامت مىگزيد « 2 » . در حدود پنج كيلومترى شمال ويه اردشير شهر كوچك درزنيذان « 3 » واقع بود شهر ديگرى موسوم به ولاش‌آباذ ( سابات ) ، كه از تأسيسات شاه ولاش بشمار ميآمد ، در ساحل راست ظاهرا در مغرب ويه اردشير واقع بود « 4 » . خلاصه ما از مجموعه شهرهايى ، كه پايتخت ايران را تشكيل ميداد ، پنج شهر را ميشناسيم ، از اينقرار : در ساحل شرقى دجله شهر قديمى تيسفون و شهر رومگان ، و در جانب غربى شط شهرويه اردشير ( سلوكيه ) ، و درزنيذان ، و ولاش آباذ اگر محله اسپانبر واقع در ساحل چپ ، و محله ماحوزا واقع در ساحل راست را دو شهر مستقل به حساب بياوريم ، عدهء هفت شهر پايتخت كامل مىشود . حفارانى كه در سالهاى 32 - 1931 درام السعاتير و المعاريذ ( دو تپه در شرق و شمال طاق كسرى ) كاوش كرده‌اند ، بنيان چند كوشك ساسانى يافته‌اند ، كه واختسموت « 5 » موفق بكشيدن نقشه آن‌ها شده است . مقدار زيادى از بقاياى گچ‌بريهايى ، كه زينت عمارات بوده ، بدست آمده است ، از قبيل نقوش برگ خرمايى . و افريزهايى كه داراى نقوش غنچه و گل و ارابسك « 6 » است . اين ارابسك‌ها پيشرو ارابسك‌هاى صنايع اسلامى است ، و افريزهايى با اشكال حيوانات ، و صفحات مستطيل با تصوير خرس و گراز

--> ( 1 ) - Resh galuta ( 2 ) - برلينر ، مقالات فوق الذكر ، ص 19 ، 24 - 43 ، 43 - 39 ، 62 - 61 ، اشترك ، ص 27 و ص 63 ، ر ك همچنين « دايره المعارف اسلام » ، كلمه مداين ، ص 84 a . ( 3 ) - Darzanidhan اشترك ، ص 36 . ( 4 ) - طبرى ، ص 883 ، نلدكه ، ص 134 ؛ لسترانج ، قلمرو خلافت شرق ، ص 34 . ( 5 ) - wachtsmuth ( 6 ) - Arabesque